สวดจุ่มกุ้ม มือจุ่มบ่เถิง

ผญาธรรมบทนี้ เตือนใจผู้ปฏิบัติอย่างแผ่วเบา แต่ตรงจุด

สวดจุ่มกุ้ม มือจุ่มบ่เถิง
(อยู่ใกล้ แต่เอื้อมไปไม่ถึง)

เป้าหมายของพระพุทธศาสนา
คือ พระนิพพาน
ซึ่งมิได้อยู่ที่ไหนไกล
มิได้ซ่อนอยู่บนฟ้า
แต่อยู่ ในจิตทุกดวง นี่เอง

แต่เหตุใด
เราจึงเอื้อมไม่ถึง

เพราะผู้ปฏิบัติจำนวนมาก
หยุดอยู่เพียง
การให้ทาน
การรักษาศีล
การทำสมถะให้สงบ
หรือแม้แต่วิปัสสนาที่ได้ผลบ้างเป็นช่วง ๆ

เกิดความรู้
เกิดความสว่าง
เกิดความดี
แต่ยังไม่ถึงที่สุดทุกข์
ยังไม่จบพรหมจรรย์
ยังไม่ถอนอุปาทานถึงราก

จึงเหมือนคนยืนอยู่ริมฝั่ง
เห็นอีกฝั่งชัดเจน
แต่ไม่ยอมลงน้ำ
มัวแต่นับคลื่น
มัวแต่วัดระยะ
มัวแต่วิเคราะห์
จนลืม ว่ายข้ามจริง ๆ

ผญานี้
ไม่ได้ตำหนิการทำดี
แต่เตือนว่า
ความดีอย่างเดียว ไม่พอจะพ้นทุกข์

ถ้ายังมี “เรา” เป็นผู้ทำดี
ถ้ายังมี “เรา” เป็นผู้ปฏิบัติ
ถ้ายังมี “เรา” เป็นผู้ได้ผล

นิพพานก็ยังเป็นของที่
มองเห็น
แต่เอื้อมไม่ถึง

สวรรค์อยู่ในอก
นรกอยู่ในใจ
นิพพานก็อยู่ตรงนี้
ใกล้จนไม่ต้องเดินทาง
หายใจก็ตายแล้ว

แต่เพราะใจยังไม่ยอมวาง
ยังไม่ยอมปล่อย
ยังไม่ยอม ไม่เป็นอะไรสักอย่าง

จึงสวดอยู่ใกล้
ภาวนาอยู่ใกล้
รู้ธรรมอยู่ใกล้
แต่ยัง “จุ่มบ่เถิง”

ผญาธรรมบทนี้
จึงชวนให้เรากลับมาถามตนเองอย่างซื่อตรงว่า

เรายังยืนดูอยู่หรือไม่
หรือกำลังลงมือว่ายจริง ๆ
เรายังสะสมอยู่หรือกำลังสละ
เรายังอยากได้อยู่หรือกำลังวาง

เพราะนิพพาน
ไม่ได้ไกล
แต่ต้อง เอื้อมด้วยการไม่เอื้อม
ต้องถึงด้วยการไม่เอาอะไรติดมือไปเลย

ด้วยความรู้สึกตัว 🌱